Dążymy do celu

Rak gruczołu krokowego w aspekcie mutacji genów i możliwości leczenia systemowego

Lek. Bartosz Itrych

Lek. Magda Niemczuk

Oddział Onkologii Klinicznej Szpital Onkologiczno-Kardiologiczny Magodent w Warszawie

Adres do korespondencji: Lek. Bartosz Itrych, Oddział Onkologii Klinicznej, Szpital Onkologiczno-Kardiologiczny Magodent, ul. Fieldorfa 40, 00-115 Warszawa

Rak gruczołu krokowego jest jednym z najczęściej występujących nowotworów złośliwych u starszych mężczyzn w Europie (>70. r.ż.). Roczne tempo wzrostu zachorowalności szacuje się na poziomie 2-3 proc. Predyspozycje genetyczne dotyczą ok. 9 proc. przypadków. Stopień ryzyka wzrasta wraz z liczbą krewnych z rozpoznaniem raka gruczołu krokowego. Najczęstszymi nabytymi mutacjami w raku stercza są geny fuzyjne TPRSS2-ETS oraz mutacje aktywujące szlak sygnałowy PI3K/AKT.[1,2] Najczęstszym genem ze skłonnością do rozwoju raka gruczołu krokowego – jak w przypadku dziedzicznego raka piersi i jajnika – jest gen BRCA, w szczególności BRCA2. W przypadku zmutowanego genu BRCA2 ryzyko zachorowania w młodym wieku na raka gruczołu krokowego jest 4,5-krotnie wyższe niż u mężczyzn w tym samym wieku i do 70. r.ż. wynosi ok. 20 proc. Trwają badania kliniczne oceniające skuteczność leczenia inhibitorami PARP u pacjentów z rozpoznaniem raka gruczołu krokowego. Wstępne wyniki są obiecujące i wskazują na skuteczność wspomnianej grupy leków.

Rak gruczołu krokowego jest jednym z najczęściej występujących nowotworów złośliwych u starszych mężczyzn w Europie (>70. r.ż.). Roczne tempo wzrostu zachorowalności szacuje się na poziomie 2-3 proc. Nowotwór gruczołu krokowego charakteryzuje się największą dynamiką wzrostu zachorowalności, przy utrzymującym się od kilku lat plateau umieralności. Na świecie stwierdzono 1 111 689 nowych zachorowań na ten nowotwór, co stanowiło 15 proc. wszystkich nowych przypadków raka gruczołu krokowego.[1] Obserwuje się zróżnicowanie w zakresie zachorowalności w różnych regionach świata. Częstość występowania jest najwyższa w Europie Północnej i Zachodniej (>200/100 tys. mężczyzn), natomiast w Europie Wschodniej i Południowej zaobserwowano systematyczny jednostajny wzrost zachorowalności.

Czynniki ryzyka

Uważa się, że do czynników zwiększających ryzyko zachorowania należą:

  • wiek (zmiana statusu hormonalnego – przewaga estrogenów),
  • rasa czarna,
  • czynniki genetyczne (wystąpienie zachorowania wśród krewnych I stopnia zwiększa kilkukrotnie ryzyko zachorowania),
  • czynniki środowiskowe,
  • obecność wewnątrznabłonkowej neoplazji sterczowej (prostatic intraepithelial neoplasia, PIN).

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Czynniki genetyczne

Predyspozycje genetyczne dotyczą ok. 9 proc. przypadków. Stopień ryzyka wzrasta wraz z liczbą krewnych z rozpoznaniem raka gruczołu krokowego. Ważną przyczyną raka gruczołu [...]

Badania kliniczne

Badania kliniczne wczesnej fazy II dotyczące olaparybu wykazują dobrą odpowiedź u chorych na raka gruczołu krokowego z obecnością mutacji BRCA2. W [...]

Podsumowanie

Badania genetyczne ukierunkowane na terapie celowane stają się bardziej zintegrowane ze standardem opieki nad pacjentami z rozpoznaniem raka gruczołu krokowego, a [...]