Dostęp Otwarty

Sympozjum: onkologia

Powikłania internistyczne po chemioterapii i radioterapii

dr n. med. Iwona Skoneczna

Samodzielna Pracownia Edukacji Onkologicznej, Centrum Onkologii – Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie 

Adres do korespondencji: dr n. med. Iwona Skoneczna, Samodzielna Pracownia Edukacji Onkologicznej, Centrum Onkologii – Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie, ul. Roentgena 5, 02-781 Warszawa

E-mail: i.skoneczna@coi.pl

Korzyści z terapii przeciwnowotworowych są wypadkową skuteczności i toksyczności leczenia. Poprawę wyników zachowawczego leczenia onkologicznego zawdzięczamy nie tylko wprowadzaniu nowych farmaceutyków, ulepszonych technik radioterapii, ale też lepszemu poznaniu profilu bezpieczeństwa stosowanych terapii i udoskonaleniu postępowania wspomagającego. Świadomość zagrożeń, jakie niosą terapie onkologiczne, wśród lekarzy specjalności nieonkologicznych jest istotnym elementem propagowanej współcześnie opieki wielodyscyplinarnej.

Powikłania po chemioterapii

Zmęczenie i osłabienie

Zmęczenie jest częstym objawem u pacjentów z chorobą nowotworową, a szczególnie u osób poddanych chemioterapii. Przyczyny osłabienia i zmęczenia są różnorodne. Należą do nich:

● uwolnienie cytokin o działaniu cytotoksycznym

● zaburzenia snu

● depresja

● niedożywienie

● niedomoga hormonalna (menopauza lub terapia antyestrogenowa u kobiet, kastracja farmakologiczna lub chirurgiczna u mężczyzn)

● ból i stosowanie leków przeciwbólowych

● współistniejące choroby wątroby, serca czy nerek.

Zmęczenie i osłabienie, występujące u około 15-25% pacjentów onkologicznych, w dużym stopniu związane jest niedokrwistością.

Powikłania hematologiczne

Niedokrwistość w przebiegu samej choroby nowotworowej i w przebiegu chemioterapii

Niedokrwistość jest najczęściej występującym powikłaniem hematologicznym choroby nowotworowej. Jej przyczyny są następujące:

● niedożywienie – prowadzące do niedoboru żelaza, witaminy B12, kwasu foliowego; szczególnie częste u chorych z nowotworami układu pokarmowego

● hemoliza – występująca często u pacjentów z nowotworami limfoidalnymi

● przewlekłe choroby związane z supresją wydzielania endogennej erytropoetyny (EPO) wskutek obecności we krwi cytokin neutralizujących EPO

● mielosupresja będąca skutkiem chemio- lub radioterapii