Przypadek kliniczny

Omdlenia i upadki u starszej kobiety

prof. dr hab. n. med. Barbara Bień

Klinika Geriatrii Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku, Oddział Geriatrii SP ZOZ MSW w Białymstoku

Adres do korespondencji: prof. dr hab. n. med. Barbara Bień, Klinika Geriatrii Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku, Oddział Geriatrii SP ZOZ MSW w Białymstoku, ul. Fabryczna 27, 15-471 Białystok; bien@umb.edu.pl

Opis przypadku

85-letnia wdowa mieszkająca samotnie została przyjęta w trybie pilnym na oddział geriatrii 28 kwietnia 2015 r. z powodu nawracających omdleń z upadkami, pogorszenia aktywności ruchowej, nudności, braku apetytu i senności oraz nietrzymania moczu. Pacjentka podawała w wywiadzie trwające od wielu lat nadciśnienie tętnicze i przewlekłą niewydolność wieńcową (z poprawą po angioplastyce dwóch tętnic wieńcowych przed ośmioma laty) oraz cukrzycę typu 2 leczoną pochodną sulfonylomocznika. Przed ponad rokiem w wykonanej po jednym z upadków tomografii komputerowej (TK) głowy przypadkowo wykryto u chorej niehomogenny guz mózgu o wymiarach 24 x 33 mm, zlokalizowany w okolicy nadsiodłowej. Rezonans magnetyczny (MR) głowy potwierdził zmianę guzowatą mózgu, zajmującą również siodło tureckie i podstawę przedniego dołu czaszki, z modelowaniem skrzyżowania nerwów wzrokowych, komory III oraz obu zakrętów prostych. W styczniu 2014 r. pacjentkę poddano diagnostyce hormonalnej guza na oddziale endokrynologii. Badania hormonalne wykazały obniżenie stężenia LH i FSH w surowicy krwi bez zmian w zakresie TSH, ACTH GRH i IGF-1. Konsultujący chorą neurochirurg rozpoznał torbielowaty guz okolicy siodła tureckiego oraz okolicy nadsiodłowej i zakwalifikował pacjentkę do leczenia neurochirurgicznego. Chora nie wyraziła jednak zgody na zabieg. Jej stan uległ znacznemu pogorszeniu w lutym 2015 r., kiedy to po upadku doznała złamania prawej rzepki (leczonej przez ortopedę unieruchomieniem za pomocą ortezy). Od tego czasu pacjentka wymagała kilkukrotnych interwencji na SOR z powodu powtarzających się zasłabnięć i omdleń z upadkami, a przed 3 tygodniami była wypisana z oddziału chorób wewnętrznych po zaostrzeniu zapalenia pęcherzyka żółciowego w przebiegu kamicy. W domu chora przyjmowała: ramipryl 10 mg/dobę; karwedilol 2 x 3,125 mg; atorwastatynę 20 mg/dobę, kwas acetylosalicylowy 75 mg, oksybutyninę 2 x 5 mg; monoazotan izosorbidu 20 mg 1 x dziennie; glimepiryd 2 mg (który odstawiła przed kilkoma dniami).

Podczas przyjęcia na oddział pacjentka pozostawała w ciężkim stanie ogólnym – leżąca, podsypiająca, z trudnością dająca się posadzić w łóżku, a z asekuracją postawić na nogi; w nielogicznym kontakcie słownym, niedosłysząca, wymagająca pomocy w ...

1. Jakie przyczyny należy rozważać, poszukując podłoża omdleń i upadków u prezentowanej pacjentki?

a. Hipotonia i hiponatremia polekowa

b. Hipoglikemia polekowa

c. Niedoczynność przysadki

d. Niewydolność węzła zatokowego z epizodami zespołów MAS w przebiegu choroby wieńcowej

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Opis przypadku<<>>

85-letnia wdowa mieszkająca samotnie została przyjęta w trybie pilnym na oddział geriatrii 28 kwietnia 2015 r. z powodu nawracających omdleń z upadkami, pogorszenia aktywności [...]

2. Jakie odchylenia w badaniu klinicznym lub stanie hormonalnym są typowe dla nieaktywnych hormonalnie makrogruczolaków przysadki?

a. Hipotonia ortostatyczna

3. Za możliwością somatotropinowej niedoczynności przysadki przemawia:

a. Wzrost stężenia fibrynogenu

4. Jak leczyć niedoczynność przysadki w przebiegu makrogruczolaka nieaktywnego hormonalnie u starszej kobiety?

a. Podawać egzogenny somatotropowy hormon wzrostu

Podsumowanie

Zasłabnięcia i upadki w wieku starszym zazwyczaj mają złożone, wieloprzyczynowe podłoże.7 Przykładem jest pacjentka, u której skutki narastającej zapewne przez wiele lat niedoczynności przysadki [...]