Program edukacyjny

Postępowanie w utrudnionym wyrzynaniu dolnego zęba mądrości

Lek. dent. Rafał Pokrowiecki

Dr hab. med. Małgorzata Zaleska

Zakład Chirurgii Stomatologicznej, Instytut Stomatologii, Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum

Jak poprowadzić leczenie ogólne i miejscowe oraz kiedy decydować się na ekstrakcję

Zawiązki trzecich zębów trzonowych (TZT) powstają z wtórnej listewki zębowej mniej więcej w 5. r.ż., a w obrazie pantomograficznym mogą być zauważalne już w wieku dziewięciu lat. Trzecie zęby trzonowe cechują się największą zmiennością budowy wśród całego ludzkiego uzębienia. Wyrzynanie TZT rozpoczyna się zwykle około 18. r.ż.[1] Do tego czasu wszystkie pozostałe zęby stałe powinny być już obecne w łukach zębowych. Proces erupcji dolnych zębów mądrości często związany jest z powikłaniami, które są głównie determinowane przez brak miejsca w części zębodołowej żuchwy bądź nieprawidłowe położenie zęba w łuku zębowym. Nierównomierny rozwój korzeni zęba może być również przyczyną jego utrudnionego wyrzynania. Uwarunkowania anatomiczne, takie jak kresa skośna zewnętrzna, szew skrzydłowo-żuchwowy czy przyczep mięśnia żwacza, mogą również implikować utrudnione wyrzynanie dolnych TZT.[2] Szacuje się, że 50-80 proc. populacji ma dolne zęby mądrości. Powikłania związane z wyrzynaniem dolnych TZT dotyczą ok. 50 proc pacjentów.

Dentitio difficilis

Utrudnione wyrzynanie zęba (dentitio difficilis) przebiega na skutek zakażenia bakteryjnego kieszonki dziąsłowej i mieszka zębowego w momencie, gdy guzek zęba przebije się przez dziąsło. Powstawaniu kieszonki dziąsłowej nad wyrzynającym się TZT sprzyja również niedobór kości i dziąsła zrogowaciałego.[3,4] Zaleganie w kieszonce dziąsłowej resztek pokarmowych spowodowane utrudnioną higieną jamy ustnej powoduje rozwój beztlenowej flory bakteryjnej. Najczęściej izolowane szczepy to Fusobacterium spp., Peptostreptococcus spp. oraz Bacteroides.[1]

Wśród najczęstszych schorzeń związanych z trzecimi zębami trzonowymi wymienia się:

  • zespół utrudnionego wyrzynania,
  • stłoczenia zębów,
  • torbiele i nowotwory zębopochodne.[3]

Objawy

Ostre objawy stanu zapalnego w przebiegu dentitio difficilis to:

  • silne bóle samoistne, podczas przełykania promieniujące do ucha,
  • naciek zapalny błony śluzowej pokrywającej koronę zęba i zapalenie podżuchwowych węzłów chłonnych,
  • szczękościsk,
  • podwyższenie temperatury ciała,
  • ogólne złe samopoczucie (ryc. 1).

Pełna wersja artykułu omawia następujące zagadnienia:

Leczenie

Leczenie ostrej fazy zapalenia w przebiegu dentitio difficilis jest leczeniem objawowym, które obejmuje działanie zarówno ogólne, jak i miejscowe. Podstawowa czynność [...]

Wskazania do ekstrakcji

Po kilku dniach ostra faza zapalenia najczęściej ustępuje i wówczas można podjąć decyzję dotyczącą dalszego postępowania z zębem. Decyzja o pozostawieniu [...]

Usunąć czy zostawić?

Usuwanie dolnych zębów mądrości ze wskazań ortodontycznych w obawie przed ewentualnym wystąpieniem stłoczeń wtórnych po przeprowadzonym leczeniu ortodontycznym jest przedmiotem dyskusji [...]