Podyplomie

Gazometria

Tadeusz Przybyłowski, katarzyna hildebrand

Próbki krwi tętniczej do oznaczeń gazometrycznych pobierano, nakłuwając tętnicę promieniową w nadgarstku, tętnicę ramieniową w okolicy zgięcia łokciowego lub (u chorych w ciężkim stanie ogólnym hospitalizowanych na Oddziale Leczenia Stanów Astmatycznych) z kaniuli wprowadzonej do tętnicy promieniowej, w żadnym z prezentowanych przypadkow próbka krwi nie była pobierana drogą nakłucia tętnicy udowej.

W tabelach zastosowano następujące skróty:

FiO2 – odsetek tlenu w mieszaninie wdechowej

pH – wartość pH

PaCO2 – ciśnienie parcjalne dwutlenku węgla we krwi tętniczej

PaO2 – ciśnienie parcjalne tlenu we krwi tętniczej

HCO3 – stężenie wodorowęglanów

SaO2 – wysycenie tlenem hemoglobiny we krwi tętniczej

Aa-DO2 – gradient pęcherzykowo-włośniczkowy dla tlenu

Analizując wyniki badania gazometrycznego krwi tętniczej u osób w starszym wieku, należy pamiętać, że wraz z wiekiem dochodzi do zmniejszenia PaO2 zgodnie z równaniem: 109 – 0,43 × wiek (wyrażony w latach).

Częściowa niewydolność oddechowa o przewlekłym przebiegu

W tabeli 2 przedstawiono wynik badania gazometrycznego próbki krwi tętniczej 68-letniego chorego na POChP (FEV1 38% w.n., RV 196% w.n.) w stabilnym okresie choroby, kwalifikowanego do programu domowej tlenoterapii Do rozpoznania częściowej niewydolności oddechowej (zwanej również niewydolnością oddechową typu I lub hipoksemiczną niewydolnością oddechową) upoważnia obniżenie PaO2 <60 mmHg.

O przewlekłym charakterze zaburzeń może świadczyć prawidłowe PaCO2 oraz pH. Proszę zwrócić uwagę na poszerzenie gradientu pęcherzykowo-włośniczkowego dla tlenu.

Częściowa ostra niewydolność oddechowa

Tabela 3 przedstawia wynik badania gazometrycznego 38-letniej kobiety hospitalizowanej z powodu zaostrzenia astmy. Dolegliwości narastały stopniowo w ciągu około 4 godzin poprzedzających hospitalizację i wywołane zostały prawdopodobnie ekspozycją na alergeny kota i psa podczas wizyty u znajomych. Próbka krwi tętniczej pobrana została przy przyjęciu: chora w stanie ogólnym średnim, z silną dusznością (6 w skali Borga), w badaniu przedmiotowym liczne świsty i furczenia nad obydwoma polami płucnymi, liczba oddechów 20/min, tętno 116/min, tętno paradoksalne 15 mmHg, PEF 60% wartości należnej, wysycenie krwi tętniczej tlenem mierzone pulsoksymetrem – 90%.

Do rozpoznania częściowej niewydolności oddechowej upoważnia obniżenie PaO2 <60 mmHg. Na ostry charakter zaburzeń gazometrycznych wskazuje hiperwentylacja (obniżone PaCO2) oraz alkaloza oddechowa.

Po zastosowaniu typowego leczenia obserwowano szybką poprawę stanu ogólnego, ustępowanie zmian osłuchowych nad płucami oraz powolną normalizację ciśnienia parcjalnego tlenu we krwi tętniczej.