Podyplomie

Przewlekła niewydolność oddechowa

Sebastian Majewski, Maciej Ciebiada

Definicja

Przewlekła niewydolność oddechowa jest powikłaniem chorób rozwijających się przez miesiące lub lata i jest następstwem upośledzenia wymiany gazowej w płucach w aspekcie natleniania lub usuwania dwutlenku węgla z mieszanej krwi żylnej. Definiuje się ją na podstawie badania gazometrycznego krwi tętniczej, które pozwala podzielić ten stan na dwa typy:

  • niewydolność oddechową częściową, przebiegającą z hipoksemią (typ I):
    • PaO2 <60 mmHg (8 kPa)
    • prawidłowe lub obniżone PaCO2
  • niewydolność oddechową całkowitą, przebiegającą z hipoksemią i hiperkapnią (typ II):
    • PaO2 <60 mmHg
    • PaCO2 >45 mmHg (6 kPa).

Należy jednak podkreślić, że wartości graniczne prężności tlenu i dwutlenku węgla nie są sztywno ustalone i mają charakter orientacyjny, w rozpoznaniu trzeba również uwzględnić dane z wywiadu i badania przedmiotowego.

Epidemiologia

Nie ma dokładnych danych o częstości występowania przewlekłej niewydolności oddechowej ani częściowej lub całkowitej niewydolności oddechowej w populacji ogólnej.

Patofizjologia

Mechanizm upośledzenia czynności układu oddechowego i przewlekłej niewydolności oddechowej jest złożony. Można przyjąć, że układ oddechowy składa się z dwóch części:

  • płuc, będących narządem wymiany gazowej
  • pompy, która wentyluje płuca.

Do składowych pompy wentylacyjnej zaliczamy:

  • ścianę klatki piersiowej wraz z mięśniami oddechowymi
  • ośrodki oddechowe w obrębie ośrodkowego układu nerwowego
  • połączenia centralnego ośrodka oddechowego z mięśniami oddechowymi (nerwy rdzeniowe i obwodowe).